Во Македонија со години се плаќаат авиони, препарати, оператори и тендери за борба против комарците, но институциите упорно го прескокнуваат единственото нешто што би покажало дали тие милиони воопшто купиле нешто повеќе од прелет над градот – мерлив резултат, реагираат од Левица.
Според оваа партија, само договорите за Скопје за 2020–2021 тежеле околу 1,1 милион евра, за 2022–2023 уште над еден милион, а годинашната зделка повторно се приближува до 600 илјади евра.
„Тоа се околу 2,75 милиони евра само во овие три јавно документирани циклуси, без останатите години и без договорите на општините. А по толкава потрошувачка јавноста нема серија споредливи извештаи што ќе покажат дека на конкретна локација имало мерлив ефект.
Како што објави и неделникот „Фокус“, индикативно е и што системот личи на затворен круг што сам себе си ја продолжува претплатата. „Приматекс Бранка“ и „Аероклуб Скопје“ се повторуваат низ договорите со години наназад.
Мерењето на ефикасноста не е наша политичка досетка, туку законска работа на институциите. Министерството самото потврдило дека Институтот за јавно здравје, во соработка со центрите за јавно здравје, ја следи ефикасноста и ја утврдува соодветноста на средствата, а елаборатите треба да содржат теренски податоци, мониторинг на претходните акции, испитување на успешноста и утврдување на бројноста и локалитетите на векторите. Тука Клековски има само две можности: ако вакви мерења постојат, нека ги објави сите, а доколку не постојат, нека објасни како со години се потпишувале елаборати, примале услуги и се трошеле милионски суми без доказ дека законски предвидената контрола на ефектот воопшто била направена“.
Самиот Клековски, велат од партијата, зборувајќи за вонредниот третман во Драчево, изјави дека прскањето од земја е поефикасно од авионското.
„Во ред, тогаш нека го отвори прашањето што неговата власт очигледно не сака да го постави: Ако терестичката апликација е поефикасна, врз основа на која компаративна анализа со години се трошат стотици илјади евра и за авионска компонента? Каде е пресметката цена-ефект? Каде се GPS-трасите на летовите, реално третираните хектари, дозата по хектар, калибрацијата на распрскувачите, големината на капките и метеоролошките услови при секој лет? Каде е споредбата меѓу авионски и терестички третирана зона? Дури и производителите нагласуваат дека кај ULV-прскањето големината на капките директно влијае врз перформансите.
Ако ништо од ова не се мери, тогаш не сме плаќале метод избран затоа што е докажано најдобар, туку сме плаќале ритуал што институциите го повторуваат секое лето“.
Левица бара веднаш да се воспостави обврзувачки национален протокол за контрола на ефектот од дезинсекцијата. Пред и по секој третман да се мери бројноста на векторите на исти контролни точки, резултатите по општина, локалитет, препарат и метод да се објавуваат јавно, редовно да се тестира чувствителноста на комарците кон употребуваните активни материи, а за секој метод однапред да постои минимален праг на ефикасност под кој третманот се смета за неуспешен.
Проблемот, како што додаваат, веќе не е само колку пати и дали навремено се прскало. „Проблемот е што државата со години совршено знае колку чини прскањето, а не покажува колку вреди. Милиони евра, исти изведувачи, активни материи и ист ритуал секое лето не се доказ за функционална превенција“.
Текстот Милиони за прскање без доказ дека делува, исти фирми и средства, сѐ поголем проблем со комарците, велат од Левица е превземен од МАКФАКС.