Прв случај на Зика вирусот е регистриран во Македонија, информира Институтот за јавно здравје. Пациентот од 20 до 28 мај престојувал на Малдивите.
„На ден 17.06.2026 година, од страна на Одделението за вирусологија при ИЈЗ, Одделот за епидемиологија на заразни заболувања при ИЈЗ доби информација за конфирматорен позитивен наод на зика вирусна инфекција. Пациентот е контактиран од страна на надлежен епидемиолог при што се предложени соодветни превентивни мерки“, велат од ИЈЗ.
Според добиените епидемиолошките податоци заболеното лице во периодот од 20-28.05.2026 година престојувало на Малдиви. За време на престојот, пациентот дал податок за каснување од комарец. Веднаш по враќањето се јавил на преглед каде било поставено сомневање за денга.
Првите знаци на болеста се јавиле на 24.05.2026 година со треска, болки по телото-мускулите и зглобовите, лесно покачена температура, за подоцна по четири дена да се појави и ситен, густ осип. Пациентот бил прегледан во КИБФС, а направени се и лабораториски испитувања за денга, зика и чикунгуња во Одделението за вирусологија при ИЈЗ. Согласно резултатите од микробиолошкото испитување, добиен е позитивен серолошки и молекуларен наод за зика.
Пациентот не бил хоспитализиран, пратен на домашно лекување и во моментот е во добра општа состојба.
„Иако станува збор за импортиран случај, поради интензивниот меѓунаредон транспорт и се поголемите трендови за патувања во тропски туристички дестинации како Малдивите, Тајланд, Индонезија, Бразил, Карибскиот регион и други подрачја каде што има документирана циркулација на вирусот Зика, реално постои можност за појава на нови импортирани случаи. Дополнителен фактор на ризик претставува широката распространетост на комарецот Aedes albopictus (азиски тигрест комарец) во повеќе европски земји, кој е потенцијален вектор за пренос на вирусот Зика“, велат од ИЈЗ.
Зика вирусната болест е акутна вирусна инфекција предизвикана од вирусот Зика, арбовирус од родот Flavivirus и фамилијата Flaviviridae.
Болеста најчесто се пренесува преку убод од инфицирани комарци од родот Aedes, кои се активни претежно во текот на денот, најзастапени во тропските и суптропските региони, но можно е пренесување и по сексуален пат, вертикално од мајка на плодот за време на бременоста, како и преку трансфузија на крв.
Вирусот првпат беше идентификуван во Уганда во 1947 година кај мајмун од расата резус макаки, по што инфекции биле докажани и во други африкански земји во 1950-тите. Од 1960-тите до 1980-тите, спорадични хумани инфекции биле откриени низ Африка и Азија, а од 2007 година, епидемии на болеста предизвикана од вирусот Зика се регистрирани во Африка, Америка, Азија и Пацификот.
Случаите на болеста предизвикана од вирусот Зика се намалија на глобално ниво од 2017 година, но преносот продолжува на ниски нивоа во неколку земји во Америка и во некои земји во Азија и Африка, каде што се документирани и спорадични епидемии.
Инкубацијата на болеста вообичаено трае 3-14 дена. Клиничката слика воглавно е лесна и се карактеризира со симптоми кои вообичаено траат 2-7 дена, иако најголем процент од инфицираните лица (окулу 80%) не развиваат симптоми. Од симптоми најчесто се јавуваат осип, покачена телесна температура, конјунктивитис, главоболка и мијалгии и артралгии.
Инфекцијата со вирусот Зика за време на бременоста може да предизвика раѓање на бебиња со микроцефалија и други конгенитални малформации, како и да предизвика предвремено породување и спонтан абортус, може да биде поврзана и со синдромот Guillain-Barré, невропатија и миелитис кај возрасни и деца, од што произлегува и јавно-здравственото значење на оваа болест. Конгенитални малформации се јавуваат и по симптоматска и по асимптоматска инфекција.
Овие симптоми се вообичаени за други арбовирусни и неарбовирусни заболувања; затоа, дијагнозата на инфекција со вирусот Зика бара лабораториска потврда.
Лекувањето на болеста е симтоматско, не постои специфичен лек ниту пак вакцина за превенција на болеста.
Европскиот центар за превенција и контрола на болести (ECDC) континуирано регистрира патнички асоцирани случаи на Зика кај лица кои се инфицирале за време на престој во ендемски подрачја. ECDC ги следи токму овие „travel-associated“ случаи, а WHO укажува дека присуството на Aedes albopictus во делови од Европа создава потенцијал за локален пренос доколку вирусот биде внесен од инфициран патник.
Постои можност за понатамошно пријавување на нови случаи во периодот на активност на комарците за лицата кои патуваат во зафатените региони и ризикот за овие лица се проценува како низок до среден.
Ризикот за населението во РСМ во моментов се оценува како низок.
Ризикот може значително да се намали со спроведување на препорачаните превентивни мерки за заштита од убоди од комарци и придржувањето кон препорачаните превентивните мерки и совети.
Граѓаните кои ќе развијат симптоми по убод од комарец, особено покачена температура, главоболка, осип или невролошки симптоми, особено ако се вратиле од патување во тропски и субтропски дестинации, потребно е веднаш да побараат лекарска помош.
фото/Depositphotos
Текстот Прв случај на Зика вирус во Македонија, заболениот се вратил од Малдиви е превземен од МАКФАКС.